Lisa staat op en gaat bij het raam staan. Ze bijt op haar vuist.
"Ga nu niet weer drama lopen maken Lies", zucht Paul. Eefje geeft hem een zachte trap tegen zijn kuit als ze denkt dat niemand het ziet.
"Ik wil het gewoon niet", zegt Lisa gesmoord.
Eefje wil opstaan om Lisa te troosten, maar Paul legt een hand op haar knie. Ga jij dan, gebaart zijn vrouw. Paul gaat achterover zitten.
"Lisa, ze wordt drieëntachtig", zegt hij.
"Eenentachtig", fluistert Lisa. Paul kijkt vragend naar Eefje. Eefje knikt.
"Ze kan alles nog," gaat Lisa verder. "Douchen, tandenpoetsen, aankleden..."
"Ze krijgt haar BH niet eens meer aan!"
"-breien, luisterboeken downloaden. Met die nieuwe rollator durft ze weer naar buiten."
"Aankleden kost haar een uur."
"Nou en? Ze hoeft nergens heen, ze heeft alle tijd."
"Douchen slaat ze voor het gemak maar over."
Lisa draait zich om. De tranen staan in haar ogen. Achter de tranen staat een kleine Lisa-bom klaar om te ontploffen.
"Misschien moet je even gaan zitten Lisa", zegt Eefje, maar Lisa houdt haar blik gefixeerd op Paul.
"Volgens welke wet mag je na je tachtigste niet meer zelf beslissen of je doucht of niet?" Sist ze. "Ma houdt van deze plek. Van dit huis. Van dit leven. En dat wil jij haar afnemen?" Ze slaat een hand voor haar mond. Haar schouders schokken. Ze draait haar gezicht weer naar het raam. Liever dat heel de buitenwereld haar tranen zien dan haar eigen broer.
"Het is een zorgflat Lisa! Je doet verdomme alsof ik haar een spuitje wil geven!" Roept Paul.
"Paul, toe nou", zegt Eefje.
"Ze stinkt, Lies.”
"Paul", probeert Eefje nog een keer.
"Paul, alsjeblieft, de buren."
"Eefje zegt het ook. Zeg dan. Zeg dan dat ze stinkt", roept Paul. Eefje wordt rood. "Elke zondag in de auto terug naar huis, zegt zij", Paul wijst, "zegt zij: 'Goh, ze stonk wel weer hè?'"
"Zo ruiken oude mensen, Eefje.” Lisa kijkt Eefje aan. Voor het eerst vandaag. “Zo ruiken oude mensen. Maar dat weet jij niet."
Eefje maakt een klein sprongetje als Paul met zijn hand op de bankleuning slaat.
"Pis en spruiten? Jij bent er oké mee dat jouw moeder riekt naar pis en spruiten?"
"Misschien moet je even blijven zitten schat", zegt Eefje.
"Misschien moet je even naar je vrouwtje luisteren, Paul", zeg Lisa.
"Misschien ga ik nog even koffie zetten." Eefje staat op en loopt naar de keuken. Paul laat zich op de bank zakken. Lisa huilt nu voluit. Haar mascara trekt zwarte lijnen over haar wangen en maakt gootjes van de kraaienpoten naast haar ogen. Ze zou betere dagcrème moeten gebruiken.
"Het gaat prima zoals het gaat Paul," zegt ze. "Ik kook drie dagen, jij kookt drie dagen-"
"
Ik kook drie dagen", roept Eefje vanuit de keuken.
"En op de zevende dag is er patat."
"Ik dacht dat ze geen patat meer mocht van de dokter?"
"Geen dokter gaat mijn moeder haar patat ontnemen." Lisa's ogen branden weer. "En geen zoon ontneemt haar zomaar haar vrijheid."
Paul antwoordt niet. In de keuken gorgelt het koffiezetapparaat. Eefje komt terug de woonkamer in.
"Hoe dan ook, jongens," zeg ze, "ze heeft het al heel heel goed gedaan. Mijn moeder zat al op haar zeventigste in een tehuis."
"Eefje...", zegt Paul.
"Wat?"
"Laten we jouw genen buiten deze discussie houden, alsjeblieft", vult Lisa aan.
Eefje wil iets zeggen, maar bedenkt zich. Ze pakt haar jas van de leuning en loopt de kamer uit. Paul zucht als de voordeur dichtslaat. In de keuken is het stil geworden.
"Nou. Iemand nog een bakkie?" Vraag ik.
"Lekker ma", knikt Lisa.
Ik hijs mezelf de stoel uit en grijp Pauls schouder voor wat evenwicht. "Momentje. Het kan even duren."
